Loading...
Chào mừng bạn đến với Website Bệnh Viện Sản nhi Nghệ An

Cẩn thận trẻ em ngộ độc paracetamol ở trẻ em

Paracetamol còn có tên là Acetaminophen, có tác dụng hạ sốt, giảm đau được sử dụng rộng rãi trên thế giới. Với liều điều trị, paracetamol có tính an toàn cao, nhưng quá liều có thể dẫn đến suy gan cấp và tử vong. Nhiều biệt dược chứa acetaminophen và có nhiều biệt dược chứa phối hợp nhiều chất, trong đó có acetaminophen.

 

Ảnh minh họa : Ngộ độc PARACETAMOL có thể dẫn đến suy hô hấp

 

1. Cơ chế gây độc của Paracetamol

- Liều hạ sốt, giảm đau thường từ 10-15 mg/kg/1 lần, cách mỗi 4-6 giờ.
- Liều độc là > 150 mg/kg/24h
- Paracetamol được hấp thu nhanh sau khi uống, đạt đỉnh trong trong huyết tương sau 30-60 phút.
- Paracetamol được chuyển hóa chủ yếu ở gan và một phần nhỏ ở thận bằng cách liên hợp với Glucoronic và Sulfonic rồi đào thải qua thận.
- Có < 5% Paracetamol được chuyển hóa bởi Chytocrom P-450 tạo thành chất chuyển hóa trung gian có hoạt tính độc cao là N- Acetyl- P.
- Khi dùng liều Paracetamol lớn sẽ làm cạn kiệt kho dự trữ Glutathion của gan, chất trung gian có hoạt tính cao sẽ thừa và gắn bền vững vào tế bào gan, gây hoại tử tế bào gan.

 

2. Biểu hiện lâm sàng

Các biểu hiện lâm sàng phụ thuộc vào thời gian sau khi sử dụng thuốc. Sau 1-3 ngày các biểu hiện ngộ độc mới có thể biểu hiện rõ với bệnh cảnh chủ yếu là viêm gan, suy gan. Các biểu hiện ngộ độc có thể chia thành 4 giai đoạn:

- Giai đoạn 1 (trong vòng 24 giờ): chán ăn, buồn nôn, nôn, khó chịu, vã mồ hôi. Có thể tăng men gan hoặc có thể không có triệu chứng.
- Giai đoạn 2(24-72 giờ): tổn thương gan bao gồm gan to, đau bụng, vàng da, có thể tiểu ít, tăng Bilirubin, men gan và kéo dài prothrombine. Đôi khi biểu hiện tổn thương thận.
- Giai đoạn 3(72-96 giờ): tổn thương gan trong giai đoạn này là nặng nhất. Hoại tử tế bào gan, vàng da, bệnh não gan, rối loạn đông máu, hạ đường huyết, toan chuyển hóa, suy thận cấp, protein niệu, tiểu máu và trụ hạt, phù phổi cấp, tổn thương cơ tim, tan máu, giảm tiểu cầu. Suy thận cấp là do hoại tử ống thận cấp.Tử vong thường xảy ra trogn giai đoạn này do suy đa cơ quan.
Giai đoạn 4 (4-14 ngày): nếu trẻ sống thì chức năng gan hồi phục hoàn toàn không để lại xơ hóa.

 

3. Biểu hiện cận lâm sàng      

- Men gan GOT và GPT bắt đầu tăng từ   24 giờ, đỉnh cao là 72-96 giờ . Khi GOT và GPT  tăng > 1000 IU/l là biểu hiện tổn thương gan nặng.
- Bilirubin tăng ở giai đoạn 2 và tăng rõ ở giai đoạn 3.
- Đường máu giảm.
- NH3 tăng liên quan đến mức độ suy chức năng gan. Khi NH3 > 1,5 lần là tiên lượng xấu.
- PT giảm từ ngày 2 và giảm mạnh vào ngày 3.
- Khí máu biểu hiện tình trạng nhiễm toan.
- Chức năng thận có thể bị rối loạn, Ure, Creatinin máu tăng, nước tiểu có Protein niệu và hồng cầu niệu
- Có thể tăng Amylase máu khi ngộ độc gây viêm tụy cấp.
- CT sọ não có thể có phù não ở những bệnh nhân hôn mê trong hội chứng não do gan.
- Định lượng Paracetamol sau 4 giờ từ khi uống( 200 mcg/ml), sau 15 giờ ( 30 mcg/ml) sẽ biểu hiện ngộ độc gan.
- Ngộ độc Paracetamol được chẩn đoán dựa vào 3 tiêu chuẩn:
- Trẻ uống quá liều Paracetamol, lượng từ > 150 mg/kg/ngày.
- Có triệu chứng lâm sàng: Rối loạn tiêu hóa, suy chức năng gan, rối loạn đông máu, suy thận...
- Xét nghiệm: Men gan tăng, Bilirubin tăng, đường máu giảm, thời gian thrombin giảm.
- Định lượng nồng độ Paracetamol huyết tương sau 4 giờ đạt > 200 mcg/ml, sau 15 giờ đạt 30 mcg/ml sẽ có biểu hiện ngộ độc gan.
- Để chẩn đoán xác định cần 2-3 tiêu chuẩn trên.

 

4. Điều trị ngộ độc Paracetamol

Cần được tiến hành tại bệnh viện với nguyên tắc: Khẩn trương và phối hợp các biện pháp cấp cứu ngộ độc.

- Loại trừ chất độc khỏi cơ thể
- Giải độc đặc hiệu
- Điều trị các rối loạn chức năng

 

Điều trị cụ thể:

Xử trí ban đầu:

- Gây nôn nếu trẻ đến trước 1 giờ sau uống liều độc.
- Rửa dạ dày nếu đến < 6 giờ.
- Uống than hoạt sau rửa dạ dày.

 

Điều trị tại bệnh viện:

- Đảm bảo duy trì chức năng sống: Hô hấp, tuần hoàn, thần kinh.
- Giải độc đặc hiệu bằng N- Acetyl cystein là tiền chất của Glutathion, dạng uống (Mycomyst) hoặc dạng tiêm dùng cho trẻ nôn, xuất huyết tiêu hóa. Dùng sớm trước 10 giờ có thể phòng được tổn thương gan.
- Các biện pháp điều trị hỗ trợ khác: Truyền máu và truyền Plasma tươi khi có thiếu máu và cung cấp yếu tố đông máu.
- Cho vitamin K nếu PT giảm < 70%.
- Tiêm đường ưu trương nếu đường máu giảm.
- Điều trị rối loạn nước – điện giải và toan kiềm.
- Chống nhiễm khuẩn.
- Đảm bảo chăm sóc, dinh dưỡng và cung cấp đủ calo, cho trẻ ăn sonde hoặc nuôi dưỡng tĩnh mạch...

Paracetamol sử dụng để hạ sốt với liều điều trị thường có tính an toàn cao. Nhưng nếu dùng quá liều có thể dẫn tới suy gan cấp và gây tử vong. Khi thấy trẻ bị sốt, đó là một phản ứng miễn dịch của cơ thể với các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus.

Trong trường hợp trẻ sốt < 38,5 độ C cho trẻ mặc quần áo mỏng, rộng, ở nơi thoáng mát, uống nước nhiều, chườm khăn nước ấm trán, nách bẹn và lau người... Chỉ dùng hạ sốt khi trẻ sốt ≥ 38, 5 độ C hoặc ≥38, 0 độ C ở trẻ có tiền sử co giật do sốt để tránh những biến chứng nguy hiểm như co giật, mê sảng...

Khi trẻ sử dụng thuốc hạ sốt Paracetamol cần có chỉ định và lời khuyên của bác sỹ.

 

Khoa Hồi sức Chống độc 


Video

Quảng cáo
Video

Thống kê truy cập
Người đang truy cập: 24
Tổng số lượt truy cập: 1604954