Loading...
Chào mừng bạn đến với Website Bệnh Viện Sản nhi Nghệ An

Tiêu chảy cấp do Rotavirus

  Tiêu chảy cấp do Rotavirus là nguyên nhân gây mất nước đứng hàng thứ 2 sau tả do số lần tiêu chảy trong ngày thường từ 10-20 lần, một số trường hợp trẻ có thể đi ngoài trên 20 lần/ngày.

  Nguyên nhân chính gây tử vong khi trẻ bị tiêu chảy là mất nước và điện giải, tiếp theo là suy dinh dưỡng (SDD). SDD và tiêu chảy tạo thành một vòng xoắn bệnh lý: tiêu chảy dẫn đến SDD và khi trẻ bị SDD lại có nguy cơ bị tiêu chảy cao, gây ảnh hưởng lớn đến sự tăng trưởng của trẻ và là gánh nặng về kinh tế đối với gia đình và xã hội.

  Khoa Tiêu hóa – Huyết học Lâm sàng – Bệnh viện sản nhi Nghệ An hàng năm tiếp nhận hàng trăm ca tiêu chảy cấp do rotavirus, tỉ lệ các ca bệnh tăng cao vào mùa đông xuân.

  Cơ chế lây lan của Rotavirus

  Rotavirus có khả năng lây lan rất nhanh và mạnh, thường qua đường phân –miệng, số ít qua đường hô hấp.

  Thông thường, trẻ nhỏ hơn 3 tháng tuổi ít bị bệnh do có sẵn kháng thể của mẹ truyền cho, khi kháng thể do mẹ truyền suy yếu dần tức từ lúc khoảng 3-6 tháng đến 2 tuổi, cũng là lúc trẻ dễ mắc bệnh nhất. Tính miễn dịch đối với virus Rota xuất hiện phần lớn ở trẻ nhỏ sau khi mắc bệnh nhưng không bền vững nên vẫn dễ bị mắc lại

  Trẻ mắc tiêu chảy cấp do Rotavirus thường có những biểu hiện nào?

-     Rotavirus gây viêm dạ dày ruột rất đặc trưng bởi sự xuất hiện đột ngột của các triệu chứng :tiêu chảy phân nước, sốt và nôn. Mức độ nghiêm trọng của bệnh có thể từ không triệu chứng đến tiêu chảy mất nước nặng có thể dẫn đến tử vong.

-     Nôn: xuất hiện trước tiêu chảy khoảng 6-12 giờ và có thể kéo dài 2-3 ngày. Trẻ nôn rất nhiều vào ngày đầu và giảm bớt khi bắt đầu đi tiêu chảy. Mỗi ngày có thể nôn vài chục lần.

-     Tiêu chảy: thường xuất hiện sau triệu chứng sốt và nôn giảm, trẻ đi phân lỏng toàn nước , màu xanh dưa cải,  có thể trên 10 lần, có trường hợp vài chục lần, có thể có nhầy và không có máu, kéo dài khoảng 3-8 ngày.\

-     Sốt :thường sốt nhẹ và vừa, ít khi sốt cao, thường xuất hiện và kéo dài 2-3 ngày đầu. Tuy nhiên một số trường hợp sốt cao trên 40 độ C có thể gây có giật.

   Các triệu chứng khác có thể : đau bụng, ho, chảy mũi nước

 

 

 

 

 

 

 

  Trong giai đoạn này, trẻ rất dễ bị mất nước, cơ thể nhanh chóng bị khô kiệt nếu không được chăm sóc thích hợp sẽ có khả năng phải nhập viện điều trị.

   Để đánh giá mức độ mất nước của trẻ cần:

+     Quan sát toàn trạng trẻ: trẻ tỉnh táo bình thường khi chưa có mất nước, vật vã kích thích khi có mất nước và li bì khi mất nước nặng

+     Khát nước: cho trẻ uống nước bằng cốc hoặc thìa để đánh giá mức độ khát của trẻ. Trẻ uống bình thường hoặc trẻ uống nhưng không thích lắm hoặc từ chối uống khi trẻ chưa có biểu hiện mất nước. Trẻ uống nước một cách háo hức, vồ lấy cốc hoặc thìa để uống hoặc khóc khi ngừng cho trẻ uống khi trẻ có biểu hiện mất nước vừa. Trẻ có thể không uống hoặc uống kém do trẻ li bì khi mất nước nặng.

+     Đánh giá độ chun giãn của da trẻ bằng cách véo da của trẻ ở vùng bụng theo chiều dọc cơ thể rồi bỏ tay. Bình thường nếp véo da mất nhanh, khi trẻ bị mất nước mức độ vừa nếp véo da sẽ mất chậm (dưới 2 giây) hoặc rất chậm (trên 2 giây) khi mất nước nặng.

+     Mắt trẻ có trũng hơn bình thường không

+    Quan sát xem trẻ khóc có nước mắt không. Khi trẻ khóc to mà không có nước mắt là trẻ đã bị mất nước mức độ trung bình

+    Quan sát miện lưỡi của trẻ xem có khô không. Miệng lưỡi khô khi trẻ có biểu hiện mất nước

+    Thóp của trẻ có trũng hơn bình thường không với những trẻ còn thóp.

  Điều trị

  Với tiêu chảy cấp do Rotavirus điều trị bằng kháng sinh không hiệu quả. Việc điều trị chủ yếu là: bù nước và chất điện giải khi trẻ bị mất nước.

  Tiêu chảy cấp do Rotavirus thường có triệu chứng nặng, gây nôn mửa nhiều nên việc điều trị sẽ gặp khó khăn.    Trong trường hợp không thể bù dịch bằng đường uống, trẻ cần nhập viện để truyền dịch qua đường tĩnh mạch.

  Một số lưu ý trong qua trình chăm sóc trẻ bị tiêu chảy

  Bù nước và điện giải: Cho trẻ uống nhiều nước hơn bình thường để bù lại lượng nước mất do nôn và tiêu chảy.    Có thể dùng nước cháo muối, nước gạo rang, nước chuối hoặc cho trẻ uống Oresol: pha đúng theo chỉ dẫn của gói thuốc, uống từng thìa nhỏ, ngụm nhỏ để tránh nôn trớ. Trường hợp trẻ không ăn uống được, mệt lả cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để bù dịch bằng truyền dịch.

  Dinh dưỡng: Cho trẻ ăn lỏng, mềm, dễ tiêu hóa, đầy đủ chất dinh phù hợp theo lứa tuổi, chia nhỏ nhiều bữa nhỏ, ăn từng thìa nhỏ, không cố ép trẻ ăn, nếu trẻ nôn trớ, cho trẻ nghỉ rồi ăn chậm hơn. Hạn chế thức ăn, uống có chứa nhiều đường: sữa tươi, bánh kẹo công nghiệp… vì có thể là tăng tiêu chảy.

  Tuyệt đối không dùng thuốc cầm tiêu chảy cho trẻ vì các thuốc này có thể làm giảm nhu động ruột gây liệt ruột khiến phân không thải ra ngoài, virus sẽ ứ đọng lâu hơn gây chướng bụng, tắc ruột, nhiễm trùng nhiễm độc, thậm chí tử vong

   Phòng ngừa tiêu chảy cấp do Rotavirus

   Để phòng ngừa tiêu chảy do Rotavirus cần thực hiện các biện pháp sau: 

-     Đảm bảo vệ sinh nguồn nước, ăn uống theo các quy định của vệ sinh an toàn thực phẩm như không ăn các loại thịt sống hoặc chưa nấu chín, rửa sạch rau quả trước khi ăn sống.

-     Rotavius có tính lây ran rất cao. Khi trẻ cầm nắm đồ chơi hoặc chạm tay vào các bề mặt có virus rồi đưa tay lên miệng, virus sẽ dễ dàng xâm nhập vào đường tiêu hóa của trẻ và gây bệnh. Do đó một trong nhưng cách đơn giản nhưng có hiệu quả cao có thể phòng ngưa lây lan virus đó là thường xuyên sát khuẩn bề mặt ( chăn, màn, tay nắm, đồ chơi của trẻ..) bằng các dung dịch có tính sát khuẩn, lau rửa bồn cầu, tolet khi trẻ đi vệ sinh.

-     Giữ vệ sinh tay cho trẻ: tập cho trẻ thói quen rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, người trông giữ trẻ cần rửa tay khi tiếp xúc với trẻ, cho trẻ ăn, trước khi chế biến thức ăn cho trẻ.

-    Phòng bệnh chủ động: Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, nên uống dự phòng vắc xin Rota cho trẻ từ 2 tháng tuổi. Tháng 1/2006, Tổ chức Y tế Thế giới đã phê chuẩn cho sử dụng 2 loại vắc xin Rota (RotaTeq và Rotarix).

  Vắc-xin Rotarix (Bỉ): Uống 2 liều; liều đầu tiên uống vào lúc 6 tuần tuổi và sau 4 tuần uống liều tiếp theo. Nên cho trẻ uống vắc xin Rota virus trước 24 tuần tuổi.

  Vắc-xin Rotateq (Mỹ): Uống 3 liều; liều đầu tiên trong khoảng 7-12 tuần tuổi, hai liều còn lại cách nhau một tháng, liều thứ 3 phải kết thúc trước tuần thứ 32.

 


Video

Quảng cáo
Video

Thống kê truy cập
Người đang truy cập: 4603
Tổng số lượt truy cập: 2817325